Henryk Prawy – recenzja książki Zbigniewa Zielonki

Henryk IV Prawy /Henryk IV Probus/Pobożny/ panował jako książę wrocławski w latach 1270-1290 oraz jako książę krakowski w latach 1288 – 1290.  Okres w jakim żył i panował  odznaczał się walką polityczną o wpływy w rozbitej dzielnicowo Polsce, w której starły się interesy dwóch pretendentów do korony polskiej. Opisując dzieje Henryka IV Prawego, autor nie tylko postarał się dokładnie przedstawić jego życie, dokonania polityczne, ale przede wszystkim uwidocznił czytelnikowi przed jak wielką szansą stanął książę wrocławski. A była nią możliwość zdobycia korony polskiej, tym bardziej, że zdołał on pokonać Władysława Łokietka. Niestety gwałtowna śmierć Henryka IV Prawego zniweczyła jego starania o koronę, która była już w zasięgu jego ręki.

Autor chcąc przybliżyć czytelnikowi postać księcia wrocławskiego prezentuje również rodzinę oraz powiązania rodzinne Henryka IV Prawego, które tak ważne były w chwili starań o koronę polską. Dlatego też koligacje rodzinne i polityka dominują w publikacji polskiego pisarza, który przedstawił nam pretendenta do korony polskiej jako świetnego zarządcę swoich dóbr, wytrawnego polityka, nie cofającego się przed niczym – nawet przed konfliktem z duchowieństwem – ale również ambitnego człowieka, który gdyby nie przedwczesna śmierć w wieku zaledwie 32 lat, mógłby osiągnąć to, co dla wielu jemu współczesnych książąt było niemożliwe – koronę polską.

Prezentując biografię Henryka IV autor sięga również do okresu rządów jego ojca – Henryka III Białego, sytuacji wewnątrz księstwa wrocławskiego, stosunkom z innymi książętami z dynastii piastowskiej, ale także monarchami, decydującym wówczas o losach Europy. W publikacji polski pisarz ukazuje nam konflikt Henryka Prawego z Bolesławem Rogatką, porwanie księcia wrocławskiego, konflikt z Rudolfem Habsburgiem, próbę regencji w Czechach po śmierci Przemysła II Ottokara oraz spór z biskupem Tomaszem, który zakończył się dla księcia wrocławskiego objęciem jego ziem interdyktem, czyli zakazem odprawiania obrzędów religijnych.

Wiele miejsca poświęca autor również sprawom gospodarczym, w tym powiększaniu majątku księstwa. Lokacja Kluczborka w 1274 roku oraz innych miast – Namysłowa, Skorogoszczy i Bolkowa, nowe przywileje dla takich miast jak: Świdnica, Brzeg, Grodków oraz szczególne zainteresowanie wydobyciem złota w okolicach Głuchołaz, pokazują jak zdolnym zarządcą był Henryk IV Prawy. Jego ambicje sięgały jednak dalej poza księstwo wrocławskie. Autor opisuje szerokie zabiegi polityczne, jak również możliwość poparcia Kościoła dla planów koronacyjnych Henryka. Zbigniew Zielonka szczegółowo opisuje zawierane koalicje, jak z Henrykiem głogowskim i Przemysłem wielkopolskim oraz arcybiskupem Jakubem Świnką, co było zwieńczeniem starań księcia wrocławskiego o koronę polską. Niestety zabiegi te przerwała jego nagła śmierć, którą autor próbuje wyjaśnić.

Na co warto zwrócić również uwagę to fakt, że polski pisarz i eseista zajął się tematem tzw. „złej prasy” Henryka Prawego. Autor stara się wyjaśnić dlaczego tak się stało, komu zależało na dyskredytacji osoby księcia, jak również jak teraz jest – przez współczesnych – postrzegany jeden z najwybitniejszych książąt piastowskich z okresu rozbicia dzielnicowego w Polsce.

Publikacja poświęcona życiu i dorobku politycznemu oraz gospodarczemu Henryka IV Prawego z pewnością zaciekawi każdego historyka, a zwłaszcza tych interesujących się dziejami rozbicia dzielnicowego w Polsce. Książek zajmujących się tym okresem na polskim rynku wydawniczym jest stosunkowo mało, jednak za sprawą Wydawnictwa Poznańskiego z każdym rokiem ich przybywa. Ta poświęcona księciu wrocławskiemu, który w chwili największego triumfu – był krok od korony polskiej umierając w wieku 32 lat – uzupełnia naszą wiedzę oraz rozjaśnia tajemnice, jakie wciąż związane są z dziejami XIII-wiecznej Polski.

Autor: Zbigniew Zielonka;
Tytuł: Henryk Prawy;
Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2015;
Liczba stron: 293;
Cena: 34,90 zł;
Książkę można zakupić u WYDAWCY

Świetna publikacja! Wyjątkowo Polecam!!!