Gieorgij Żukow – radziecki marszałek, jeden z głównych dowódców Armii Czerwonej podczas II wojny światowej, dowódca 1 Frontu Ukraińskiego oraz 1 Frontu Białoruskiego, minister obrony narodowej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Gieorgij Żukow urodził się 19 listopada 1896 roku we wsi Striełkowka w guberni kałuskiej. W wieku 7 lat, w 1903 roku rozpoczął naukę w szkole, a w wieku 11 lat został wysłany przez rodziców do Moskwy, gdzie ukończył szkolenie kuśnierskie i pracował w warsztacie kuśnierskim swojego wuja. Sytuacja Żukowa zmieniła się wraz z jego poborem do carskiej armii w 1915 roku, gdzie służył w pułku kawalerii. W 1916 roku został ranny na froncie, za co został odznaczony m.in. Krzyżem Świętego Jerzego. Jego służba w armii carskiej zakończyła się w 1917 roku wraz z rewolucją październikową w Rosji i obalaniem cara Mikołaja II Romanowa.
Po stronie bolszewików
Żukow po stronie bolszewików wziął udział w wojnie domowej w latach 1918-1920, a następnie uczestniczył w stłumieniu rebelii w guberni tambowskiej, gdzie bolszewicy użyli przeciwko buntownikom gazów bojowych. Za udział w pacyfikacji powstania tambowskiego otrzymał Order Czerwonego Sztandaru.
Po zakończeniu wojny domowej i zwycięstwu bolszewików, Gieorgij Żukow pozostał w armii, gdzie w 1924 roku otrzymał przydział w Wyższej Szkoły Kawalerii w Leningradzie, do której uczęszczał wspólnie z innym późniejszym radzieckim marszałkiem, Konstantym Rokossowskim. W okresie międzywojennym Żukow otrzymywał różne przydziały: służył w 2. Brygadzie 7. Dywizji Kawalerii w Samarze, był dowódcą 39. Buzułuckiego Pułku Kawalerii oraz 4 dywizji kawalerii. W 1937 roku uniknął czystek w Armii Czerwonej, w ramach których śmierć poniósł m.in. marszałek Michaił Tuchaczewski.
Kariera Żukowa podczas II wojny światowej
W 1939 roku wziął udział w wojnie radziecko-japońskiej. Za rekomendacją marszałka Siemiona Timoszenki, Gieorgij Żukow został mianowany dowódcą sił radzieckich w rejonie rzeki Chałchin-Goł, gdzie odniósł zwycięstwo nad wojskami japońskimi. Sukces Żukowa spowodował, że Japonia zrezygnowała z ekspansji w rejonie Związku Radzieckiego. Warto wspomnieć, że mimo iż Żukow objawił się jako skuteczny dowódca, potrafiący odwrócić losy wojny, w trakcie 104 dni dowodzenia wojskami Armii Czerwonej wydał na Dalekim Wschodzie około 600 wyroków śmierci.
Po sukcesie na Dalekim Wschodzie Żukow w 1940 roku otrzymał awans na generała armii i stanowisko w Kijowskim Okręgu Wojskowym. Rok później, w 1941 roku awansowany na szefa sztabu generalnego został przeniesiony do Moskwy. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej objął dowództwo Frontu Rezerwowego, a następnie przygotował i prowadził kontrofensywę pod Jelnią w ramach bitwy pod Smoleńskiem, a jej celem było uniemożliwienie Grupie Armii „Środek” kontynuacji natarcia w stronę Moskwy. Wojska sowieckie pomimo chwilowego zatrzymania wojsk niemieckich poniosły dotkliwe straty, jak również osłabiły obronę Armii Czerwonej na kierunku moskiewskim.
Na początku września 1941 roku Żukow objął dowództwo obrony Leningradu, reorganizując obronę, uniemożliwiając zdobycie miasta przez Niemców, którzy rozpoczęli jego blokadę. Trwająca 900 dni blokada kosztowała Rosjan blisko milion ofiar, które zmarły głównie z powodu głodu oraz mrozu. Następnie przydzielono Żukowowi obronę Moskwy, który 11 października przejął dowodzenie nad Frontem Zachodnim. Żukow najpierw powstrzymał ofensywę niemiecką, a 5 grudnia 1941 roku rozpoczął kontrofensywę, dzięki której wojska Armii Czerwonej odrzuciły siły Wehrmachtu spod Moskwy na 100-200 kilometrów na poszczególnych odcinkach frontu. Była to pierwsza strategiczna klęska Wehrmachtu w bitwie lądowej i pierwsza w kampanii wschodniej.
Gieorgij Żukow mianowany zastępcą Naczelnego Wodza, czyli Józefa Stalina był angażowany w najważniejsze operacje wojskowego na froncie wschodnim. Dowodził między innymi operacją „Mars”, której celem było wyparcie Grupy Armii „Środek” z zajmowanych pozycji, brał udział w planowaniu operacji „Uran”, mającej na celu odcięcie wojsk niemieckich i państw satelickich III Rzeszy w rejonie Stalingradu na przełomie 1942 i 1943 roku, jak również operacji na „Łuku Kurskim” w lecie 1943 roku, największej bitwie pancernej II wojny światowej, która uniemożliwiła Niemcom przełamanie sowieckiej defensywy, a jednocześnie spowodowała, że to Armia Czerwona przejęła inicjatywę na froncie wschodnim.
Ważną datą w życiu Żukowa był 18 stycznia 1943 roku, gdy przełamana została blokada Leningradu, a Gieorgij Żukow otrzymał decyzją prezydium Rady Najwyższej ZSRR awans na marszałka. Żukow koordynował działania 1 i 2 Frontu Ukraińskiego, zaś 1 marca 1944 roku Kwatera Główna mianowała Żukowa dowódcą 1 Frontu Ukraińskiego, zaś od jesieni 1944 roku jako dowódca 1 Frontu Białoruskiego prowadził operację wiślańsko-odrzańską od 12 stycznia do 7 lutego 1945 roku, opanowując większość część ziem polskich oraz przenosząc działania wojenne w granice III Rzeszy. To właśnie Żukow był jednym z dowódców sowieckich, który brał udział w jednej z najważniejszych operacji II wojny światowej – operacji berlińskiej, rozpoczętej 16 kwietnia 1945 roku i zakończonej zdobyciem Berlina, 2 maja.
Żukow otrzymał również zaszczyt otwarcia ceremonii podpisania aktu kapitulacji wojsk niemieckich. 8 maja 1945 roku o godz. 22.43 na berlińskim przedmieściu Karlshorst w siedzibie marszałka Gieorgija Żukowa, feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy.
Odstawiony na boczny tor
Po zakończeniu wojny w Europie Gieorgij Żukow został w maju 1945 roku naczelnym dowódcą wojsk sowieckich w Niemczech, a od marca 1946 roku dowódcą radzieckich wojsk okupacyjnych w Niemczech. Jeszcze w 1946 roku popadł w niełaskę Stalina i został zesłany do Odeskiego Okręgu Wojskowego. Żukow uniknął aresztowania, oskarżenia o zdradę i śmierci tylko dzięki interwencji i wstawiennictwu wyższych dowódców radzieckich, którzy ujęli się za marszałkiem, między innymi w obawie, że po likwidacji Żukowa, mogą być następni w kolejce.
Po śmierci Józefa Stalina Żukow powrócił na czołowe stanowiska. W latach 1955-1957 był ministrem obrony ZSRR, jednak od 1958 roku wobec niechęci Chruszczowa został przeniesiony w stan spoczynku. Marszałek Gieorgij Żukow zmarł 18 czerwca 1974 roku w Moskwie.
Prawdziwe oblicze marszałka Żukowa
Prawdziwe oblicze Żukow pokazał już w czasach, gdy zaczął służyć bolszewikom. Uczestniczył w stłumieniu rebelii w guberni tambowskiej, gdzie bolszewicy użyli przeciwko buntownikom gazów bojowych. Z kolei w trakcie 104 dni dowodzenia wojskami Armii Czerwonej na Dalekim Wschodzie wydał w 1939 roku około 600 wyroków śmierci.
W trakcie II wojny światowej nie licząc się z życiem swoim podwładnych i żołnierzy, prowadził ich niejednokrotnie na rzeź. Doskonałym przykładem była operacja berlińska, w czasie której 1 Front Białoruski poniósł ogromne straty przy przekraczaniu linii Odry i Nysy i w walkach o Berlin, gdy Żukow bezskutecznie próbował zdobyli stolicę Rzeszy przed świętem 1 Maja.
W 1954 roku, a więc kiedy Żukow powrócił do łask po śmierci Stalina, marszałek był odpowiedzialny za próby jądrowe na Poligonie Tockoje /obecnie obwód orenburski w Rosji niedaleko granicy z Kazachstanem/ z udziałem ponad 40 tysięcy żołnierzy. Nieświadomi zagrożenia żołnierze oraz mieszkańcy pobliskich wsi otrzymali ogromne dawki promieniowania radioaktywnego, które doprowadziły do śmierci wielu tysięcy osób.
Warto wspomnieć, że Żukow oprócz posyłania na śmierć dziesiątek tysięcy żołnierzy, nie liczyć się z ich życiem, miał również „lepkie” ręce, przywłaszczając sobie zdobyczne po wojnie obrazy światowych mistrzów, meble, biżuterię, srebrne sztuce, zastawy porcelanowe czy broń myśliwską. Fakt ten potwierdził m.in. specjalnie przygotowany dla Józefa Stalina raport NKWD, w którym informowano przywódcę Związku Radzieckiego o działaniach Żukowa, przywłaszczającego sobie cudzą własność.