Stanisław Kopański, organizator i dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich uczestniczącej w obronie Tobruku w Afryce Północnej oraz pełniący w latach 1943–1947 funkcję szefa sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Należał do grona jednych z najlepszych polskich dowódców w czasie II wojny światowej.
Stanisław Kopański urodził się 19 maja 1895 roku w Petersburgu. Studiował w Petersburskim Instytucie Dróg i Komunikacji. Początki kariery wojskowej Kopańskiego wiązały się ze służbą w carskiej armii, do której został powołany w 1916 roku. W 1917 roku ukończył Oficerską Szkołę Artylerii w Petersburgu i został wysłany na front. W tym samym roku wstąpił także do I Korpusu Polskiego /po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji/ dowodzonego przez gen. Józefa Dowbor – Muśnickiego.
W 1918 roki Stanisław Kopański już w Wojsku Polskim brał udział w walkach o Lwów. Podczas wyprawy na Wilno w 1919 roku został ciężko ranny /stracił oko/, a mimo to w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 nadal walczył w składzie 1 dywizji kawalerii gen. Juliusza Rómmla.
Po zakończeniu wojny, już w wolnej Polsce kształcił się na Politechnice Warszawskiej, uzyskując dyplom inżyniera dróg i mostów, szkolił się we francuskiej Szkole Artylerii, a w latach 1927 – 1929 kontynuował studia w Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu.
Podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 roku pełnił funkcję szefa Oddziału III Sztabu Naczelnego Wodza, zaś po agresji ZSRR na Polskę zdecydował się przekroczyć granicę z Rumunią. Przedostał się do Francji, gdzie mianowano go na stanowisko szefa Broni Pancernych Naczelnego Dowództwa. 2 kwietnia 1940 roku został dowódcą Brygady Strzelców Karpackich w Syrii, zaś 3 maja 1940 roku otrzymał nominację na stopień generała brygady. Jako dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich brał udział w walkach o Tobruk, skutecznie stawiając opór wojskom Deutsche Afrikakorps gen. Erwina Rommla.
Po śmierci generała Władysława Sikorskiego, w 1943 roku Stanisław Kopański został szefem Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W 1944 roku Kopański otrzymał awans na generała dywizji, a po wojnie był Generalnym Inspektorem Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Za przynależność do Korpusu 26 września 1946 roku Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w Warszawie pozbawił go obywatelstwa polskiego, które przywrócono mu dopiero w listopadzie 1971 roku.
Po rozwiązaniu Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w 1949 roku, Stanisław Kopański pozostał w Wielkiej Brytanii i osiedlił się pod Londynem. Aktywnie uczestniczył w ruchu kombatanckim, a w 1972 roku prezydent RP na uchodźstwie, Stanisław Ostrowski mianował go Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych.
Stanisław Kopański zmarł 23 marca 1976 roku w Londynie. Został pochowany na cmentarzu Northwood.
Generał Stanisław Kopański odznaczony został między innymi: Orderem Virtuti Militari Klasy IV i V, Orderem Polonia Restituta Klasy I i IV, dwukrotnie Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi.
Zdjęcia:
Stanisław Kopański, generał, szef Sztabu Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – fotografia sytuacyjna. Na jego mundurze widać baretki odznaczeń, m.in. Virtuti Militari V klasy, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygnatura: 24-139;
Spotkanie Karola Rozmarka z władzami emigracyjnymi RP w 1945 roku. Od prawej: Karol Rozmarek, gen. Stanisław Kopański, gen. Marian Kukiel, gen. Tadeusz Bór-Komorowski, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygnatura: 18-382-18, dokumentował: Łuniewski Tadeusz, domena publiczna;
Na pierwszym planie od lewej: premier Stanisław Mikołajczyk, gen. Stanisław Kopański. Z tyłu w środku Paweł Siudak, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygnatura: 18-205-5, dokumentował: Łuniewski Tadeusz, domena publiczna;
Wizyta Naczelnego Wodza generała Kazimierza Sosnkowskiego na Bliskim Wschodzie w Algierze, po lewej stronie Stanisław Kopański data wydarzenia: 1944-03-22 – 1944-03-23, miejsce: Algier, sygnatura: 24-413-1, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna;
Podróż inspekcyjna gen. Władysława Sikorskiego do Armii Polskiej na Bliskim Wschodzie – gen. Stanisław Kopański (na prawo za gen. Sikorskim), data wydarzenia: 1943, sygnatura: 21-33-2, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.