Sosnkowski Kazimierz, generał broni, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, dowódca Armii Rezerwowej, minister spraw wojskowych, komendant Związku Walki Zbrojnej oraz następca prezydenta RP. Był jednym z głównych współpracowników Józefa Piłsudskiego, zaś po 1939 roku współpracował z premierem Sikorskim, ale na znak protestu nie mogąc zaakceptować treści układu Sikorski–Majski z 30 lipca 1941 roku, podał się do dymisji. Po śmierci Władysława Sikorskiego objął funkcję Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. W 1944 roku krytykował aliantów za brak wsparcia dla walczącej Warszawy, jak również był nieugięty w sprawie zmiany polskich granic, co doprowadziło do nacisków Rosjan i Brytyjczyków na premiera Mikołajczyka, w sprawie dymisji Sosnkowskiego. Pod naciskiem zarówno premiera, jak i aliantów prezydent Raczkiewicz odwołał gen. Sosnkowskiego 30 września 1944 roku w funkcji Naczelnego Wodza.
Kazimierz Sosnkowski urodził się 19 listopada 1885 roku w Warszawie. Po ukończeniu V Gimnazjum Klasycznego w Warszawie, złożył maturę w Petersburgu, następnie odbywał studia na Politechnice Warszawskiej i we Lwowie. W 1905 roku podczas strajku szkolnego, który przerwał jego studia, wstąpił do Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1906 roku został wyznaczony przez Józefa Piłsudskiego na komendanta okręgu warszawskiego, a następnie okręgu radomskiego i zagłębiowskiego. W 1908 roku zorganizował z własnej inicjatywy Związek Walki Czynnej i kierował pierwszą tajną organizacją wojskową do chwili przekazania jej Piłsudskiemu.
W 1910 roku był jednym z założycieli Związku Strzeleckiego, organizacji wojskowej stanowiącej jawny odpowiednik ZWC i został zastępcą komendanta głównego oraz szefem sztabu. W latach 1914-1916 szef sztabu I Brygady Legionów Polskich, potem do lipca 1917 roku w Departamencie Wojny. Po kryzysie przysięgowym został uwięziony i internowany przez Niemców. Sosnkowski trafił do Spandau, potem twierdzy Wessel nad Renem i wreszcie przewieziono go do twierdzy w Magdeburgu, gdzie razem z Józefem Piłsudskim przebywali do 8 listopada 1918 roku, kiedy zostali uwolnieni przez Niemców. Do Polski powrócił z twierdzy w Magdeburgu 10 listopada 1918 roku i objął stanowisko dowódcy Okręgu Generalnego Warszawa. Od marca 1919 roku do maja 1920 roku był wiceministrem spraw wojskowych. 25 maja 1920 roku Sosnkowski objął dowództwo Armii Rezerwowej, w skład której wchodził 167 pułk piechoty /następca 1 Pułku Strzelców Bytomskich/. Na jej czele powstrzymał pierwszą ofensywę wojsk Michaiła Tuchaczewskiego, uniemożliwiając tym samym prowadzenie przez wojska bolszewickie dalszych działań ofensywnych. 10 czerwca Sosnkowski oddał dowództwo Armii Rezerwowej i powrócił do Warszawy, gdzie objął ponownie stanowisko wiceministra spraw wojskowych, a następnie 10 sierpnia objął stanowisko ministra spraw wojskowych, które piastował aż do 17 lutego 1924 roku.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej dał się poznać jako dobry dowódca, organizator, biorąc udział w przygotowaniach kraju do obrony w najtrudniejszym dla Polski okresie wojny z Rosją Radziecką. W lutym 1921 roku Kazimierz Sosnkowski towarzyszył marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu podczas jego wizyty w Paryżu, gdzie w pertraktacjach z politykami francuskimi ustalano warunki konwencji wojskowej. Od 1925 roku Sosnkowski był stałym delegatem Rzeczpospolitej Polskiej przy Lidze Narodów do spraw obrony państwa. Po przewrocie majowym otrzymał 17 marca 1927 roku stanowisko inspektora armii z siedzibą w Warszawie, kierując pracami najpierw na Podolu i Wołyniu, a następnie na Polesiu. W listopadzie 1936 roku Kazimierz Sosnkowski otrzymał awans na generała broni. We wrześniu 1939 roku podczas kampanii polskiej pozostał początkowo bez przydziału, jednak w obliczu zarysowującej się klęski Marszałek Edward Śmigły-Rydz powierzył mu koordynację działań w Małopolsce, a 10 września dowództwo Frontu Południowego. Na skutek przewagi niemieckiej nie zdołał wprawdzie doprowadzić powierzonych mu wojsk do Lwowa, ale zadał przeciwnikowi ciężkie strat, rozbijając pod Mużyłowicami elitarny pułk SS „Germania”.
Po klęsce Rzeczpospolitej we wrześniu 1939 roku przedostał się do Francji, gdzie od listopada 1939 do czerwca 1940 roku był komendantem Związku Walki Zbrojnej, a w latach 1939–1944 następcą prezydenta RP. Od 8 lipca 1943 do 30 września 1944 roku Kazimierz Sosnkowski był Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych. Jego odwołania z tego stanowiska uporczywie domagał się Stalin, który zarzucał Sosnkowskiemu skrajny nacjonalizm i antysowietyzm. Ostatecznie został zdymisjonowany z powodu nieugiętej postawy w obronie niepodległości i całości Polski.
Po wojnie generał Kazimierz Sosnkowski osiedlił się w Kanadzie, gdzie był jednym z głównych przywódców emigracji polskiej. Zmarł 11 listopada 1969 roku w Arundel w pobliżu Montrealu. Jego urna z prochami na jego życzenie spoczęła w grobie Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego na cmentarzu w Montomorency. 12 listopada 1992 roku prochy Kazimierza Sosnkowskiego powróciły do Polski i zostały złożone w podziemiach archikatedry Świętego Jana w Warszawie.
Generał Sosnkowski został odznaczony: Orderem Virtuti Militari 2 i 5 klasy, Orderem Polonia Restituta 1 klasy, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Krzyżem Walecznych 2-krotnie i Złotym Krzyżem Zasługi.
Zdjęcia:
Kazimierz Sosnkowski, szef sztabu I Brygady Legionów – fotografia portretowa, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, data wydarzenia 1912 – 1916, sygnatura: 22-75;
Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski przed kwaterą sztabu I brygady Legionów w dworze Juliana Zubrzyskiego w Grudzynach, Data wydarzenia: 1915-03, Sygnatura: 22-129, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna;
Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski i oficer armii niemieckiej Schlossmann w czasie spaceru na terenie twierdzy w Magdeburgu, sygnatura: 1-H-226, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna;
Sosnkowski Kazimierz – generał, Naczelny Wódz, Data wydarzenia: 1941 – 1945, Autor: Datka Czesław, Sygnatura: 18-126-2, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna;
Naczelny Wódz Kazimierz Sosnkowski wśród żołnierzy, Generał Kazimierz Sosnkowski wśród żołnierzy 2 Korpusu Polskiego po zajęciu Ankony, data wydarzenia: 1944-07-19, miejsce: Ankona, Sygnatura: 24-480-1, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna.