SPQR – recenzja książki Mary Beard

SPQR to oczywiście skrót Senatus PopulusQue Romanus, czyli senat i lud rzymski. Tytuł oddaje w pełni to, co zostało ujęte w publikacji Mary Beard, angielskiej filolog związanej z Uniwersytetem w Cambridge. Autorka opisując dzieje starożytnego Rzymu przyjęła jednak pewną cezurę, rozpoczynając historię najpierw od 63 roku p.n.e., opisując konflikt Cycerona z Katyliną, przechodząc z kolei dalej do początków Rzymu, a kończąc publikację na 212 roku n.e., kiedy to cesarz Karakalla obdarzył wszystkich wolnych mieszkańców imperium obywatelstwem rzymskim.

W książce Mary Beard znajdziemy sylwetki znanych Rzymian, sławnych mówców, polityków i dowódców, ale również kwestie społeczne, jak niewolnictwo, wyzysk, ale również sprawy religijne, migrację ludności oraz rozwój demokracji w Rzymie, który w 63 roku p.n.e., jak pisze autorka był:

„W 63 r. p.n.e. Rzym był ogromną, około milionową metropolią większą niż jakiekolwiek inne miasto w Europie do XIX wieku i choć nie miał jeszcze wtedy cesarzy, władał imperium rozciągającym się od Hiszpanii aż po Syrię, od południowej Francji po Saharę”

Losy Rzymu, republiki, a później cesarstwa, przemiany, jakie zachodziły w społeczeństwie, walki polityczne, prowadzone wojny, dzięki którym Rzym powiększał swój obszar rozciągający się na trzech kontynentach – Europie, Afryce i Azji, jak również kultura, obyczaje, rozwój literatury, sztuki i architektury. To wszystko znajdziemy w książce brytyjskiej pisarki, której pracy z pewnością zaciekawi nie tylko historyków, ale każdego, kto interesuje się starożytnym Rzymem.

Autorka opisując losy rzymskiej republiki, a później cesarstwa posługuje się dziełami rzymskich pisarzy, jak: Cycerona, Pliniusza czy Tacyta. Na co szczególnie warto zwrócić uwagę to fakt, że angielska pisarska odwołuje się także do starożytnych inskrypcji, dzieł sztuki zarówno z okresu starożytności, jak również nam bliżej współczesnych, chcąc w ten sposób jak najbardziej oddać czytelnikowi czasy o których pisze. Dzięki temu może wyjaśnić powstałe legendy na temat wydarzeń i znanych ludzi okresu republiki i cesarstwa w Rzymie, rozprawia się z wieloma mitami oraz zwraca uwagę, że historię pisali zwycięzcy i opisywali ją tak, aby spełniała ich oczekiwania.

Sporo informacji czytelnik otrzymuje w kwestii przemian społecznych i politycznych, kształtowania się ustroju republikańskiego, wielkich reform jak Sulli czy Oktawiana Augusta, wielkich podbojów, wojny domowej między Pompejuszem Wielkim a Cezarem, zmian ustrojowych w Rzymie po dojściu do władzy Juliusza Cezara, a także krótki opis wydarzeń, jakie związane były z czternastoma cesarzami dynastii julijsko – klaudyjskiej, flawijskiej i cesarzy adopcyjnych.

Ciekawym rozdziałem jest ten poświęcony cesarskim poddanym, gdzie autorka ukazuje nam, jak wyglądało życie pospólstwa, które zbierało się w tawernach, barach itp. gdzie mieszał się najgorszy element społeczeństwa. Mary Beard opisując tą kwestię pokazuje, jak elita obawiała się tych miejsc, próbowała prawem ograniczać swobodę w tych miejscach, co jednak nie było praktycznie egzekwowane. Brytyjska pisarska ukazuje również jakie cele przyświecały poszczególnych warstwom społecznym, dlaczego pospolite bary miały tak wielu miłośników oraz jakie problemy i rozterki dosięgały żyjących w okresie cesarstwa ludzi.

Autorka książki pokrótce opisała również granice, zasięg podbojów i sytuację na prowincji rzymskiej. Był, jak opisuje to Mary Beard, zupełnie inny świat niż ten w Rzymie, zarówno pod względem zarządzania prowincjami rzymskimi, jak również bycia mieszkańcem terenów oddalonych niejednokrotnie o setki, a nawet tysiące kilometrów od Rzymu.

Publikacja Mary Beard z pewnością zadowoli każdego czytelnika. Autorka prezentuje w niej historię starożytnego Rzymu, ujmując zarówno sprawy polityczne, jak i społeczne. Angielska pisarka podejmuje także kwestie kulturalne, gospodarcze, religijne, ale również wojskowe. Tym samym dla czytelnika jest to świetne źródło informacji zarówno o czasach republiki rzymskiej, jak również okresu cesarstwa.

Mary Beard – jest profesorem filologi klasycznej w Newnham College Uniwersytetu Cambrigde, jak również redaktorem działu klasycznego „Times Literary Supplement”. Audycje radiowe oraz blog w „Timesie” A Don’s Life zyskały jej wielką popularność, podobnie jak książki: The Parthenon, The Colosseum (z Keithem Hopkinsem), a także najnowsza, ciesząca się dużym uznaniem The Roman Triumph.

Autor: Mary Beard;
Tytuł: „SPQR – Historia Starożytnego Rzymu”;
Wydawca: Wydawnictwo Rebis;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2015;
Liczba stron: 559;
Cena: 47,92 zł;
Książkę można zakupić u Wydawcy

Szczególnie Polecam! Świetna publikacja!!!