Niezwykłe bitwy i szarże husarii – recenzja książki

Na polskim rynku wydawniczym ukazała się kolejna publikacja sławiąca dumę polskiego oręża, czyli husarię. Jej autorem oczywiście jest wybitny znawca i rekonstruktor Radosław Sikora, który przybliża czytelnikom spektakularne zwycięstwa husarii, będącej postrachem bitewnych pól w czasach, gdy istniała I Rzeczpospolita. Dla historyków, ale również miłośników husarii, publikacja Sikory z pewnością ich nie zawiedzie. Barwne opisy najciekawszych bitew z udziałem husarii, jej szarż, ale przede wszystkim zwycięstw nad przeważającym wielokrotnie przeciwnikiem, ukazują potęgę husarii, dlatego z przyjemnością czyta się książkę Radosława Sikory, któremu należą się słowa uznania za kolejną publikację promującą historię husarii.

 

Już na wstępie książki, Radosław Sikora tłumaczy kluczowe pojęcia, jakich użył w swojej publikacji, odnosząc się do kwestii tytulatury królów szwedzkich, tytulatury carskiej za czasów panowania Władysław IV Wazy czy spraw związanych ze stawką żołdu. W kolejnej części polski historyk przechodzi już do opisów najciekawszych i najważniejszych bitew z udziałem husarii, w których 200 husarzy walczy w zwycięskiej bitwie pod Mohylewem z 30 000 wojsk moskiewskich, opisuje bitwę pod Kircholmem, w której husarze pokonują nowoczesną armię europejską, Chocimiem, gdzie 600 husarzy rozgromiło 10 000 żołnierzy wojsk osmańskich oraz o największym zwycięstwie husarii, czyli bitwie w 1683 roku pod Wiedniem.

Warto dodać, że w książce oprócz opisów bitew i udziale w nich husarii, Radosław Sikora sporo miejsca poświęca także najważniejszych wydarzeniom z dziejów Polski, które stały się przyczyną wojen oraz bitew, w których wykorzystywano husarię, odmieniającą nie tylko losy Rzeczypospolitej, ale i całej Europy. Przykładami są między innymi: spór króla Stefana Batorego z Gdańskiem, historia zmagań o Inflanty zarówno ze Szwecją, jak i Moskwą, ale również wojny z Turcją, gdzie także wykorzystywano husarię jako oręża decydującego o losach tych konfliktów. Na co warto także zwrócić uwagę to podawane przez autora dane dotyczące liczebności wojsk polskich i litewskich w czasie bitew, z uwzględnieniem sił przeciwnika. Doskonale to widać w przypadku bitwy pod Kircholmem, gdzie Sikora pisze o dysproporcji sił, opierając się na wnikliwie analizowanych źródłach, jak opis dokonany przez samego Jana Karola Chodkiewicza, który poprowadził husarię do spektakularnego zwycięstwa. Kolejnym przykładem jest bitwa pod Kłuszynem w 1610 roku, gdzie w opisie bitwy autor nie tylko podaje informację o podziale wojsk przez hetmana Żółkiewskiego, ale wskazuje na liczbę wojsk pozostawionych pod Carowem Zajmiszczem oraz tych, które ruszyły pod Kłuszyn.

Podział administracyjny I RP w 1619 roku - źródło: autor: Poznaniak, CC BY-SA 3.0

Kolejnym atutem książki są podawane przez autora straty walczących stron, informacje o ruchach wojsk i ciekawostki związane z wydarzeniami historycznymi i samymi bitwami. Ponadto w publikacji nie tylko Radosław Sikora opisał niezwykłe zwycięstwa, ale też i przyczyny klęsk, które zdarzały się husarii, szuka przyczyn kryzysu husarii w pierwszej połowie XVIII wieku oraz pojawiają się w książce mało znane w historiografii bitwy, o których warto pamiętać, a przykładem jest bitwa pod Kryżborkiem, zwana także bitwą pod Jakobstadt, gdzie o jej losach zadecydowały nie tylko względy militarne, ale także wysokie morale, psychika żołnierzy oraz organizacja bitwy.

Na zakończenie warto jeszcze zwrócić uwagę na bogate ilustracje w publikacji, szkice, rysunki, a także jej wzbogacenie cytatami i ciekawostkami z epoki oraz jej dobre podsumowanie. Tutaj autor w skrócie opisuje najważniejsze kwestie poruszone w pracy, między innymi pierwszą opisaną bitwę stoczona przez husarię w 1577 roku, a więc bitwa pod Lubieszowem, otwierająca złoty okres w dziejach husarii, gdzie odnosiła spektakularne zwycięstwa pod Kircholmem, Kłuszynem, Chocimiem oraz Wiedniem, ale również wyjaśnia dlaczego zakończył swoją książkę bitwą pod Kryżborkiem, która nie była – jak pisze – ostatnia batalią husarii w jej dziejach. Tym samym ramy chronologiczne książki zamykają się w okresie od 1577 roku do 1704 roku.

Radosław Sikora urodził się 5 lutego 1975 roku. Polski historyk i publicysta w swojej pracy naukowej specjalizuje się głównie w historii wojskowości i czasach nowożytnych, jest absolwentem Politechniki Wrocławskiej i doktorantem Akademii Podlaskiej. W dorobku artystycznym Radosława Sikory znajdują się głównie książki o tematyce historycznej i wojskowej. To autor opracowań historycznych, publikowanych w czasopismach i portalach internetowych. W 2012 roku pojawiła się jego pierwsza książka „Z dziejów Husarii”, która powstała przy wsparciu Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Kijowie. To pozycja beletrystyczna wydana w języku ukraińskim. Drugą książką Sikory jest „Husaria Jana III Sobieskiego”. Warto dodać, że twórczość Literacka Radosława Sikory jest bardzo popularna szczególnie wśród miłośników militariów, wojskowości, a także osób zafascynowanych zawodowymi armiami, jakie pojawiały się na przestrzeni dziejów Rzeczypospolitej Polskiej. Pozycje autorstwa Sikory otrzymały tytuł książki roku 2013 w ukraińskim rankingu Bukvoid.

Autor: Radosław Sikora;

Tytuł: „Niezwykłe bitwy i szarże husarii”’

Wydawca: Wydawnictwo Znak Horyzont;

Miejsce i rok wydania: Kraków 2021 rok;

Liczba stron: 505;

Cena: 47,59 zł;

Książkę można zakupić w Wydawnictwie Znak Horyzont