KARTKA Z KALENDARZA - 22 STYCZNIA

22 stycznia 1863 roku Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego wydanym w Warszawie rozpoczęło się powstanie styczniowe, największy w XIX wieku polski zryw narodowy, który podobnie jak inne polskie powstania zakończyło się druzgocącą klęską Polaków.

Jedną z przyczyn wybuchu powstania styczniowego była polityka prowadzona przez cara Aleksandra II, a także Aleksandra Wielopolskiego, który był naczelnikiem rządy cywilnego w Królestwie Polskim. To właśnie wprowadzona przez niego tzw. branka, a więc pobór do wojska carskiego przeprowadzona z 14 na 15 stycznia 1863 roku doprowadziła wkrótce do wybuchu powstania styczniowego.

Komitet Centralny Narodowy 19 stycznia uchwalił powierzenie dyktatury i naczelnego dowództwa powstania gen. Ludwikowi Mierosławskiemu, a 22 stycznia wydał w Warszawie Manifest, który był początkiem powstania styczniowego.

Mimo zrywu powstańczego, próby zachęcenia do niego chłopów zakończyła się niepowodzeniem. Dla chłopów najistotniejszym dokumentem był ukaz carski z 2 marca 1864 roku dotyczący ich uwłaszczenia i nadający im uprawianą przez nich ziemię. Powstanie styczniowe było największym zrywem Polaków w XIX wieku, jednak zakończyło się kolejną klęską, a ostatniego dyktatora powstania Romuald Traugutt został na skutek denuncjacji aresztowany przez rosyjską policję i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. 19 lipca 1864 roku rosyjski sąd wojskowy skazał go na śmierć przez powieszenie, a wyrok wykonano na stokach Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864 roku.

Powstanie styczniowe było kolejnym zrywem polskiej ludności dążącej do odzyskania niepodległości, które zakończyło się dotkliwym upadkiem. Powstanie z lat 1863 – 1864 zostało potraktowane przez cara Aleksandra II i jego administrację jako kolejne ostrzeżenie, informujące o niebezpieczeństwie jakie groziło carowi ze strony Polaków. Car wyciągnął daleko idące wnioski wobec powstania, a jednym z nich było doświadczenie, ze Polakom nie wolno pobłażać.

Zdjęcie: Romuald Traugutt - ostatni dyktator powstania styczniowego 1863 - 1864, źródło: opublikowano na licencji Creative Commons, za Wikimedia Commons, domena publiczna.