KARTKA Z KALENDARZA - 10 LISTOPAD

10 listopada 1918 roku Komendant Józef Piłsudski po 16 miesiącach uwięzienia powrócił z Magdeburga do Warszawy. Na Dworcu Wiedeńskim w Warszawie był witany jak bohater. Dzień później, 11 listopada Rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu.

Uwięzienie Józefa Piłsudskiego było następstwem tzw. kryzysu przysięgowego. Kiedy 5 listopada 1916 roku monarchowie Niemiec i Austro-Węgier wydali tzw. akt 5 listopada, zgodnie z którym zapowiadano utworzenie polskiego państwa, wiązało się to ze złożeniem przysięgi na wierność cesarzowi. Piłsudski i żołnierze Legionów Polskich nie chcieli się na to zgodzić, a Komendant Piłsudski nawoływał wręcz do bojkotu przysięgi.

Władze niemieckie wobec oporu Piłsudskiego zdecydowały się 22 lipca 1917 roku aresztować go wraz z Kazimierzem Sosnkowskim. Więziono ich najpierw w Gdańsku, potem w Spandau pod Berlinem, twierdzy Wessel nad Renem i wreszcie przewieziono do twierdzy w Magdeburgu, gdzie przebywali do 8 listopada 1918 roku, kiedy zostali uwolnieni przez Niemców.

Zdjęcie: Józef Piłsudski, Kazimierz Sosnkowski i oficer armii niemieckiej Schlossmann w czasie spaceru na terenie twierdzy w Magdeburgu, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygnatura: 1-H-226.