Jerzy Strzelczyk - Chrzest i początki Polski – recenzja

Czasy Mieszka I, pierwszego historycznego władcy Polski, wciąż owiane są tajemnicą. Tym samym niełatwo jest historykom opisywać początki naszego państwa, bowiem w wielu kwestiach wciąż muszą oni domniemywać oraz opierać się na niepewnych źródłach, a wiele wydarzeń ma wysoce hipotetyczny przebieg. Mimo to postać Mieszka I, jak również początki chrześcijaństwa w Polsce przybliża nam jeden z najlepszych polskich historyków - Jerzy Strzelczyk w publikacji „Mieszko Pierwszy. Chrzest i początki Polski”, wydanej przez Wydawnictwo Poznańskie. Historyków, a także każdego, kto interesuje się dziejami naszego kraju, publikacja ta z pewnością nie zawiedzie!

Na wstępie swojej pracy wybitny polski historyk odnosi się do początków historii naszego państwa, gdzie opisuje trudności, jakie stwarza brak pewnych źródeł, wiele powstałych domysłów i hipotez, jak również narastające w poprzednich latach stereotypy. Dzieje Polski podatne są, jak pisze Strzelczyk, na wszelkiego rodzaje falsyfikacje, jak również modyfikacje nie tylko ze strony współczesnych historyków, ale nawet dawnych dziejopisarzy, wśród których był między innymi Jan Długosz. Strzelczyk pisze, że czytelnicy w jego publikacji nie znajdą w wielu miejscach dokumentacji naukowej, a autor formułuje własne opinie i hipotezy uwzględniające jednak tło historyczne, na którym działał pierwszy historyczny władca Polski. Dzięki temu jak podaje autor jest większa szansa, że nie zostały pominięte fakty z życia Mieszka I, które zostały zrekonstruowane na łamach tej pracy.

Opisując historyczne dzieje Polski i Mieszka I autor zaczął od przedstawienia źródeł, dzięki którym możemy odtworzyć początki naszego państwa. Wśród nich Jerzy Strzelczyk wymienia między innymi: Kronikę Thietmara, Dzieje Saskie Widukinda, roczniki z Hildesheimu, roczniki Kwedlinburskie,  dokument Diagome iudex, kronikę Galla Anonima, a także kronikę Wincentego Kadłubka i praskiego kanonika Kosmasa. Rozdział ten z pewnością jest dla całości książki jednym z najważniejszych. Dzięki niemu bowiem czytelnik może zapoznać się nie tylko ze źródłami na temat dziejów naszego państwa, ale przede wszystkim poznać kronikarzy z różnych krajów europejskich, którzy interesowali się wydarzeniami, jakie miały miejsce w Polsce w X wieku. Warto dodać, że autor również rozdział III poświęcił kwestii źródła odnoszącego się do początków państwa polskiego, opisując w nim Ibrahima ibn Jakuba, który podróżował po krajach słowiańskich.

W kolejnych rozdziałach polski historyk przybliża sytuację polityczną w X-wiecznej Europie, kwestie religijne, państwa odgrywające pierwszorzędną rolę na kontynencie, a także pojawiające się konflikty i walkę o dominację w Europie między Kościołem Wschodnim i Zachodnim oraz Cesarzem Rzymskim a władcami Bizancjum. Sporo miejsca Jerzy Strzelczyk poświęcił także przodkom Mieszka I, jego władzy w tworzącym się państwie polskim, ziem podległym jego rządom, ze szczególnym uwzględnieniem plemion, ich nazewnictwa oraz sporów związanych z ich realnym istnieniem. Autor podejmuje również temat wydarzeń z 963 roku, próbując przeanalizować czy rzeczywiście część historyków ma rację kwestionując najstarszą znaną nam rocznicę w dziejach Polski. Sporo miejsca oczywiście Strzelczyk sprawie chrztu Polski, Dobrawie, stosunkom z Czechami, a także dwóm pierwszym biskupom – Jordanowi i Ungerowi. W publikacji nie brakuje również opisów związanych z konfliktem z margrabią Hodonem, stosunków politycznych Mieszka I z Niemcami oraz kwestii przynależności Małopolski i Śląska do Polski.

Jerzy Strzelczyk analizuje również jeden z najważniejszych dokumentów dotyczący Mieszka I – Diagome iudex. Autor stara się wyjaśnić jakie było jego znaczenie dla polskiej państwowości, czy miał wydźwięk antyniemiecki, gdzie powstał oraz jak kronikarze oceniali ten dokument oddający państwo Mieszka I pod opiekę papiestwa.

Mieszko I dokonując w 966 roku chrztu Polski wprowadził młode, kształtujące się dopiero państwo do kręgu cywilizacji europejskiej i krajów chrześcijańskich. Rozwój polityczny kraju, organizacja państwa i kościoła, a także prowadzona z rozmachem polityka zagraniczna – tak wyglądało państwo Mieszka I, które opisał w swojej publikacji wybitny polski historyk Jerzy Strzelczyk. Dla historyków, a także każdego, kto interesuje się dziejami naszego kraju, publikacja ta z pewnością przybliży początki Polski.

Jerzy Strzelczyk - historyk europejskiego formatu, profesor nauk humanistycznych, historyk-mediewista specjalizujący się m.in. w początkach państwa polskiego, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.

Autor: Jerzy Strzelczyk;
Tytuł: „Mieszko Pierwszy. Chrzest i początki Polski”;
Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie;
Miejsce i rok wydania: Poznań 2016;
Liczba stron: 232;
Cena: 34,90 zł;
Książkę można zakupić u WYDAWCY

Szczególnie Polecam!!!