Janicki Kamil – recenzja książki „Damy ze skazą”

To, że kobiety ogrywają ważną rolę w dzisiejszej polityce już nas nie dziwi. W Polsce, Wielkiej Brytanii czy Niemczech najwyższe stanowiska w państwie piastują właśnie kobiety. Jak było jednak w odległych czasach? Czy rzeczywiście miały tak duży wpływ na sprawy polityczne, że wśród kobiet związanych z naszym krajem były i takie, które dały Polsce koronę? Tym tematem zajął się Kamil Janicki, który w publikacji „Damy ze skazą. Kobiety, które dały Polsce koronę” przybliża nam postacie czterech kobiet. Ich rola w dobie wczesnego państwa Piastów do dziś owiana jest tajemnicą, jednak ich wpływy i znaczenie były tak potężne, że polscy władcy dzięki nim mogli osiągać wymierne korzyści. Przekonajmy się więc kim były „damy ze skazą”: Matylda – siostra Ottona III, którą król miał przegrać w kości, Rycheza – żona Mieszka II, Przedsława – zgwałcona i uprowadzona do Polski nałożnica Bolesława Chrobrego oraz Dobroniega – żona Kazimierza Odnowiciela.

Już pierwszy rozdział publikacji „Matka chrzestna królestwa” wprowadza nas w polityczne zawirowania i owiane tajemnicą wydarzenia. Jednym z nich jest sprawa gry w kości, jaką prowadził król, a późniejszy cesarz Otton III z przebiegłym Ezzonem. Stawką tej gry była królewska siostra – Matylda, która wydała na świat przyszłą królową Polski – Rychezę. To właśnie żonie Mieszka II autor poświęcił wiele miejsca w swojej książce. To samo można powiedzieć o innej, znanej nam postaci w polskiej historii – Bolesławie Chrobrym. W opisywanym okresie – przełom X i XI wieku – pierwszy król Polski dość często pojawia się w najważniejszych wydarzeniach politycznych ówczesnej Europy. Tym samym z każdą kolejną stroną czytelnik coraz bardziej zagłębia się w polityczne i rodzinne powiązania Piastów. Bolesław Chrobry dołączył za sprawą Ottona III do wielkiej polityki władców chrześcijańskich, jednak nie wszystkie plany naszego władcy się ziściły, a powodem ich fiaska była niespodziewana śmierć dobroczyńcy Chrobrego.

Sporo miejsca Kamil Janicki poświęcił Rychezie – żonie Mieszka II, który był synem i następcą Bolesława Chrobrego. Jej historia lat młodzieńczych opowiedziana jest na tle burzliwych wydarzeń w Niemczech i Polsce. Wojna Chrobrego i króla niemieckiego Henryka II rozwiała wszelkie wątpliwości, co do dalszej polityki władców niemieckich, wobec wschodniego sąsiada. Konflikty polsko-niemieckie ostatecznie zakończyły się w 1013 roku, a ich potwierdzeniem miało być małżeństwo Rychezy z następcą tronu – Mieszkiem II, który jak pisze Janicki oczarował swoją przyszłą żonę kulturą i manierami. Kolejny raz o Rychezie autor wspomina w rozdziale „Gasnący blask korony”. Tutaj dowiadujemy się nie tylko, że małżeństwo Mieszka i Rychezy było jako „wielki kocioł”, gdzie dominowała nieufność, wzajemne pretensje i przede wszystkim niespełnione oczekiwania małżonków. Janicki ukazuje nam również, jak wyglądała sytuacja polityczna ówczesnej Polski. Już w 1030 roku, a więc pięć lat po objęciu rządów przez Mieszka II, nad naszym krajem zebrały się ciemne chmury, które doprowadziły do utraty władzy przez potomka Chrobrego. Ciekawostką opisywaną przez autora jest także sprawa rzekomego pozbawienia płodności Mieszka II przez Czechów, którzy mieli mu skrępować genitalia tak, że nie mógł już płodzić potomstwa. Oczywiście sprawę tą opisywał Gall Anonim. Janicki jednak stara się na podstawie badań historyków rozwiać w tej sprawie wszelkie wątpliwości.

Kolejną ciekawą postacią opisaną przez Janickiego jest Przedsława, księżniczka ruska, która po zajęciu w 1018 roku Kijowa przez Bolesława Chrobrego została przez niego zgwałcona i uprowadzona do Polski. Jej historię autor opowiada, podobnie jak w przypadku innych bohaterek tej książki, na tle burzliwych czasów w których żyła. Z kolei w ostatnim rozdziale „Na gruzach imperium” publicysta jeszcze raz wraca do historii Rychezy, ukazuje nam dzieje jej syna Kazimierza Odnowiciela i jego żony Marii Dobroniegi, ich wzajemne relację, a także walkę o władzę i próby przywrócenia dawnej świetności Polsce.

Publikacja Kamila Janickiego, jak sam pisze autor jest próbą przywrócenia do życia pewnej epoki, w tym przypadku dziejów XI-wiecznej Polski. Autor wykorzystując postacie kobiet w życiu polskich władców i naszego kraju postarał się przybliżyć historię okresu, który owiany jest wieloma tajemnicami. Czytelnik jednak musi zwrócić uwagę na fakt, o którym wspomina również Janicki, że książka nie jest pracą naukową, a zawarte w nich fabularyzowane sceny są jedynie wzbogaceniem pracy i wcale nie musiały się wydarzyć. Na pewno ubarwiają one książkę autora, umożliwiając czytelnikowi lepsze zrozumienie opisywanych wydarzeń, które mimo źródeł i wielu opracowań książkowych do dziś wciąż budzą zainteresowanie historyków i badaczy początków państwa polskiego.

Autor: Kamil Janicki;
Tytuł: „Damy ze skazą. Kobiety, które dały Polsce koronę”;
Wydawca: Wydawnictwo Znak Horyzont;
Miejsce i rok wydania: Kraków 2016;
Liczba stron: 444;
Cena: 44,90 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam! Świetna publikacja!!!