Belizariusz – wódz Bizancjum – recenzja książki

Flawiusz Belizariusz uznawany jest za jednego z największych wodzów armii bizantyjskiej, dzięki któremu Cesarstwo Wschodniorzymskie /Bizancjum/ nie tylko utrzymało swój stan posiadania, ale zdecydowanie je powiększyło o tereny w Afryce Północnej oraz Italii, gdzie Belizariusz odniósł największe sukcesy. Wierny swoim zasadom, a zwłaszcza cesarzowi Justynianowi do końca życia pozostał żołnierzem, zyskując sobie szacunek i poważanie zarówno wśród swoich żołnierzy, jak również wrogów.

W publikacji „Belizariusz. Wódz Bizancjum” brytyjski historyk Ian Hughes opisał nie tylko historię Belizariusza, ale przede wszystkim jego karierę wojskową, gdzie sporo miejsca poświęcił również cesarzowi Justynianowi, intrygom politycznym na dworze cesarskim w Konstantynopolu oraz wojskowej organizacji armii bizantyjskiej i jej wrogów, w tym Persów, Wandalów i Gotów. Dzięki temu czytelnik może zapoznać się nie tylko z organizacją armii bizantyjskiej, uzbrojeniem, stosowaną wówczas taktyką, ale również wszechobecną biurokracją na dworze bizantyjskim i rozdawnictwem urzędów. Co ważne autor posługuje się jednym z najważniejszych źródeł, które szczegółowo opisują dzieje Bizancjum i Belizariusza w VI wieku. Tym źródłem jest dzieło Prokopiusza, które dla Iana Hughesa stanowiło podstawowe źródło informacji, jednak jak się okaże w trakcie lektury książki czasami nieobiektywne.

Biografia Belizariusza opisująca jego życie nieodłącznie związana jest z prowadzonymi wojnami przez Bizancjum. Autor ich opis rozpoczął od wojen rzymsko – perskich przed 527 rokiem, w której Belizariusz po raz pierwszy awansowany na wysokie stanowisko musiał zmierzyć się z potężnym wrogiem, jakim była dla Bizancjum – Persja. W tej części publikacji brytyjski historyk, co należy uznać za wielki atut książki, przedstawił nie tylko organizację wojsk Bizancjum i Persji, ale dokładnie opisał przebieg bitwy pod Dara, jak również kolejne starcie wojsk rzymsko – perskich pod Callinicum, w których Belizariusz poniósł klęskę.

W kolejnych rozdziałach Ian Hughes skupił się na kampanii Belizariusza w Afryce, gdzie wojska Bizancjum rozbiły państwo Wandalów /podobnie jak w poprzednich rozdziałach autor również prezentuje strategię obydwu armii, uzbrojenie, taktykę i wodzów oraz bitwy, które przesądziły o losach kampanii/, inwazji na Sycylię i południową Italię, ponownym powrocie Belizariusza do Afryki, gdzie tłumił bunt oraz kolejnej wojnie w Italii, gdzie Belizariusz dwukrotnie próbował podporządkować Gotów cesarzowi.

Brytyjski historyk kończąc biografię poświęconą Belizariuszowi nie tylko poddał go ocenie, doceniając jego umiejętności motywowania i kontrolowania ludzi, zmysł stratega i taktyka, ale pokrótce zajął się tematem zaprzepaszczonej szansy przez Bizancjum, które po śmierci cesarza Justyniana i jego wiernego dowódcy Belizariusza zaczęło tracić zdobyte w tak krwawych wojnach ziemie w Hiszpanii, Italii, Afryce Północnej oraz Azji, gdzie pojawił się islam, rozprzestrzeniający się w zawrotnym tempie. Jaki pisze Hughes armie proroka w niecałe sto lat podbiły Persję, część Afryki i Hiszpanię, stając się ogromnym zagrożeniem dla Bizancjum, którego ostatnim epizodem był upadek Konstantynopola w 1453 roku.

Podsumowując biografię Flawiusza Belizariusza warto przytoczyć ciekawą analizę brytyjskiego historyka, w której Ian Hughes pisze:

„Był to człowiek o ponadprzeciętnych zdolnościach wojskowych i wielkich standardach moralnych. Jego umiejętności strategiczne nie miały sobie równych, a jego sztuka reagowania na wydarzenia w polu bitwy była niemal bezbłędna. Fakt, że przegrał niektóre batalie z powodu złego planowania lub dlatego że został zmuszony do ich stoczenia w sytuacji dla niego niekorzystnej, oznacza, że nie możemy postawić go w jednym szeregu z takimi dowódcami, jak Juliusz Cezar czy Aleksander Wielki, lecz jego umiejętności są porównywalne”

Na uwagę w publikacji zasługują również dodatki – historia wybranych postaci, które są omawiane w książce, kalendarium wydarzeń oraz szereg ilustracji i map nawiązujących do najważniejszych wydarzeń z życia Belizariusza.

Ian Hughes jest historykiem i specjalistą od armii rzymskiej okresu późnego antyku. Studiował historię starożytną i średniowieczną na uniwersytecie w Cardiff. Napisał szereg książek o czasach schyłku cesarstwa rzymskiego.

Autor: Ian Hughes;
Tytuł: Belizariusz. Wódz Bizancjum;
Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie;
Rok i miejsce wydania: Poznań 2016;
Liczba stron: 400;
Cena: 44,90 zł;
Książkę można zakupić u WYDAWCY

Szczególnie Polecam! Świetna publikacja!!!