„Królestwo Polskie w okresie namiestnictwa Iwana Paskiewicza” – recenzja książki

Upadek powstania listopadowego w 1831 roku był dla Polaków dotkliwym wydarzeniem. Za jego stłumieniem stał jeden z najwybitniejszych dowódców rosyjskich – generał Iwan Paskiewicz, który w nagrodę za pacyfikację Litwy, Warszawy i zwalczenie polskiego powstania otrzymał tytuł namiestnika Królestwa Polskiego. Okres jego rządów to czasy wzmożonej rusyfikacji, represji politycznych i rządów twardej ręki. Niniejsza publikacja pod redakcją dr hab. Lecha Mażewskiego to próba spojrzenia na sprawy Królestwa Polskiego w okresie 1832 – 1856 z perspektywy prawa oraz wprowadzonego 26 lutego 1832 roku Statutu Organicznego.

Książka to zbiór artykułów historyków prawa, politologów oraz historyków zajmujących się dziejami Polski w XIX wieku. Składa się na nią ponad dwadzieścia artykułów, w których autorzy poruszyli, w głównej mierze, kwestie prawa i administracji, nauki oraz skupili się na Statucie Organicznym i jego szczegółowych postanowieniach.

Autorzy artykułów starają się ukazać czytelnikowi, w jaki sposób funkcjonowało Królestwo Polskie po upadku powstania listopadowego oraz jak polityka rosyjska, prowadzona przez zatwardziałego namiestnika – Iwana Paskiewicza zmieniła oblicze Królestwa, całkowicie uzależnionego od Moskwy, co potwierdzał Statut Organiczny. Ten dokument miał decydujące znaczenie dla Królestwa Polskiego po upadku powstania. Zniesiono bowiem jego odrębność, związany był z Cesarstwem Rosyjskim przez konstytucję, a car Rosji był jednocześnie królem Polski. Ponadto zlikwidowano Sejm oraz zniesiono odrębność polskiego wojska, które połączone zostało z armią rosyjską. Jedyną gwarancją, jaka była zapisana w Statucie była odrębna od rosyjskiej, własna administracja Królestwa Polskiego. Jak pisze Lech Mażewski:

„Utrata przez Królestwa w 1832 r. konstytucji nadanej przez Aleksandra oznaczała brak parlamentu i własnej armii; była to cena, którą przyszło zapłacić za złudzenia konstytucyjne żywione przez Polaków… Przyszłość państwa polskiego statut organiczny pozostawił w niejakim zawieszeniu, na razie ograniczając jego podmiotowość w stosunku do sytuacji z 1815 roku. Dużo zależało od samych Polaków, a dokładnie polityki, jaką będą uprawiali w stosunku do euroazjatyckiego mocarstwa”

Statut Organiczny był więc podstawą istnienia Królestwa Polskiego. Nadany przez cara Mikołaja I, a wykonywany przez namiestnika w królestwie – Iwana Paskiewicza, miał już nigdy nie dopuścić do sytuacji z listopada 1830 roku. Dlatego też kwestia Statutu Organicznego to najważniejszy punkt, jaki został omówiony w pracy pod red. Lecha Mażewskiego. Polecam ją każdemu historykowi, a zwłaszcza tym, którzy interesują się historią Polski w XIX wieku i okresowi po upadku powstania listopadowego w 1831 roku.

Tytuł: „Królestwo Polskie w okresie namiestnictwa Iwana Paskiewicza 1832-1856”;
Autor: Praca pod redakcją Lecha Mażewskiego;
Wydawca: Wydawnictwo von borowiecky;
Data i miejsce wydania: Radzymin 2015;
Liczba stron: 370;
Cena: 44,90 zł;
Więcej tutaj

Szczególnie Polecam!!!