Barkowski F. Robert - „Poitiers 732” - recenzja książki

Bitwa pod Poitiers w południowej Francji należała do jednej z najważniejszych batalii wczesnego średniowiecza. Jak pisze Robert Barkowski nie bez przyczyny wielu europejskich historyków ocenia ją jako bitwę, która powstrzymała ekspansję islamu w głąb Europy Zachodniej. Autor opisując przebieg starcia, które zmieniało dzieje Europy w VIII wieku, skupił się nie tylko na konfrontacji między wojskami Karola Młota a wojskami muzułmańskimi, ale również ukazał między innymi napływ islamu do Europy Południowej, rozwój Państwa Franków, podboje muzułmanów na Półwyspie Iberyjskim oraz skutki bitwy pod Poitiers. Z jednej strony zahamowała ona pochód islamu w głąb Europy, zaś z drugiej umożliwiła dynastii Karolingów stworzenie państwa, które z czasem urosło do miana europejskiej potęgi.

Robert Barkowski swoją pracę rozpoczął od przybliżenia czytelnikowi ekspansji islamu na Półwysep Iberyjski. Autor wyjaśnia, że muzułmanie wykorzystując kryzys polityczny w państwach północnej Afryki i Bliskiego Wschodu potrafili do 650 roku zająć ogromne połacie ziemi – Półwysep Arabski, Egipt, Irak, Iran, Palestynę i Syrię. Wojska muzułmańskie rozpoczynając ekspansję w kierunku Azji Mniejszej i południowej Europy starli się z Cesarstwem Bizantyjskim. Z kolei na Półwyspie Iberyjskim musieli stoczyć ciężkie boje z Państwem Wizygotów, które w końcu uznało wyższość najeźdźców. Barkowski reasumując zdobycze muzułmanów podkreśla w swojej pracy, że muzułmanie wygrywali kolejne bitwy i podbijali największe twierdze na terenie dzisiejszej Hiszpanii nie tylko dzięki świetnej organizacji wojsk, ale wyższym moralom i taktyce, które przynosiły im zwycięstwa na całym półwyspie.

W kolejnych rozdziałach pracy polski mediewista opisał szczegółowo organizację Państwa Franków. Rządy Chlodwiga I i Childeberta I, ich politykę wewnętrzną oraz zagraniczną, a także wzloty i powolny upadek na przełomie VI i VII wieku dynastii Merowingów. Państwo Franków stało się realną siłą, które mogło przeciwstawić się inwazji muzułmańskiej, za czasów Karola Młota. To on obejmując stanowisko Majordoma rozpoczął starania o zjednoczenie wszystkich ludów pod swoją władzą. Jak twierdzi autor przełomową datą było zwycięstwo Karola Młota pod Vincy nad Neustryjczykami 21 marca 717 roku. Według Barkowskiego bitwa ta umożliwiła Karolowi rozpoczęcie procesu zjednoczenia ziem i objęcia niepodważalnego przywództwa państwa Franków.

W dalszej części książki autor krok po kroku opisuje zwycięstwa Karola Młota nad Sasami, Fryzami, Alemanami, Bawarami i innymi plemionami, które musiały uznać zwierzchność Karola. Oprócz trudności wewnętrznych przeciwstawił się rosnącej ekspansji muzułmanów na tereny Akwitanii, Burgundii i Prowansji. Podejmując ten temat Barkowski przybliżył czytelnikowi siły zbrojne Franków oraz muzułmanów, którzy na podbitym terenie Półwyspu Iberyjskiego, zwanego przez Umajjadów – Al-Andalus, tworzyli armię, która miała zapewnić panowanie islamu w Europie Zachodniej. Barkowski zanim przeszedł do opisu bitwy pod Poitiers, pokrótce skupił się również na planach podbojów Umajjadów w Al-Andalus, próbom ekspansji muzułmanów na tereny Franków, które miały im między innymi umożliwić nie tylko otwarcie drogi do centralnej Europy, ale także Półwyspu Apenińskiego, gdzie istniało Królestwo Longobardów.

Trzy ostatnie rozdziały książki polski mediewista poświęcił bitwie pod Poitiers, jej przebiegowi, skutkom oraz podjął się oceny jej znaczenia. Autor nie tylko przytacza relacje źródłowe dotyczące bitwy i liczby wojsk, ale także ukazuje rodzaj manewrów wojennych, które przesądziły o zwycięstwie Franków. Warta uwagi jest przede wszystkim ocena starcia w południowej Francji dla Karola Młota. Jak pisze Barkowski nie tylko powstrzymało ono pochód islamu w głąb Europy, ale umożliwiło przywódcy Franków rozszerzenie wpływów na pozostałych władców, którzy próbowali prowadzić jeszcze samodzielną, niezależną od Karola, politykę.

Publikacja „Poitiers 732” to już kolejna książka Roberta F. Barkowskiego z cyklu „Historyczne bitwy”. Autor przybliżył czytelnikowi kolejne starcie z okresu wczesnego średniowiecza, która stało się przełomowym wydarzeniem dla losów chrześcijańskiej Europy. Oprócz samego opisu bitwy, polski mediewista skupił się również na kwestii podbojów muzułmańskich i organizacji ich państwa, zas z drugiej strony na utrwalaniu władzy Karola Młota i jego dążeniu do zjednoczenia wszystkich ziem państwa Franków pod swoim berłem. Polecam każdemu historykowi niniejszą pracę, która z pewnością przybliżyli dzieje tworzenia się Państwa Franków oraz próby ekspansji muzułmańskiej na tereny Europy Zachodniej.

Autor: Robert F. Barkowski;
Tytuł: „Poitiers 732”;
Wydawca: Wydawnictwo Bellona;
Seria: Historyczny Bitwy;
Rok i miejsce wydania: Warszawa 2016;
Liczba stron: 181;
Cena: 22,40 zł;
Więcej tutaj oraz na stronie autora

Szczególnie Polecam!!!